00:09 Denbora luzez sortu da digitalaren irudi hau hodei gisa.
00:15 Mundu digitalean gertatzen dena zerbait etereoa dela pentsarazten duen espazio hori,
00:19 lekurik hartzen ez duena eta ikusten ez dugun lekuren batean hegan egiten ari dena.
00:26 Proiektua, informazioa biltegiratzeko azpiegiturak bisitatuz,
00:32 mundu osoan egin dudan epe luzeko ikerketa batetik sortu da.
00:35 Gero eta informazio digital gehiago sortzeko gai garela aipatzen du,
00:41 baina etorkizunean informazio hori gordetzeko izango dugun zailtasuna ere aipatzen du.
00:45 Gero eta datu-zentro gehiago izatea zaila delako
00:50 eta datu-zentro horiek ere elektrizitate asko eta ur asko kontsumitzen dutelako
00:55 eta CO2a aireratzen dutelako.
00:58 Superkonputagailu horiek kalkulu bat egiten dutenean biltegiratze-sistemaren batean idatzi behar dute,
01:03 eta biltegiratze-sistema arruntek ez dute balio.
01:06 Egia esan, orain aurre egin behar diogun arazo nagusietako bat
01:09 azterketa zientifikoen ondoriozko datuak biltegiratzea da.
01:14 Teorian, datu horiek etengabe biltegiratu beharko lirateke
01:18 esperimentua etorkizunean erreproduzitu ahal izateko.
01:24 Kontua da hori ez dela beti egin ahal izango dugun gauza bat.
01:30 Iritsiko da une bat gure biltegiratze-sistemek ezingo diotena eutsi,
01:37 eta askoz ere biltegiratze-sistema handiagoak erosi beharko dituguna.
01:41 Baina hori beti egin ezingo dugun gauza bat da.
01:47 Egia da Physics Centerrek maneiatzen dituen industriek oso motibazio garrantzitsuak dituztela,
01:55 unibertsoaren jatorria, txerto berriak edo pentsamendu-sistema berriak aurkitzen saiatzen ari direlako.
02:02 Aldi berean, jakitun izan behar dugu prozesu horietan informazio asko dagoela,
02:09 baina baita energia asko ere.
02:15 Nola jarrai dezakegu biltegiratzen, nola gastatu energia gutxiago, nola kontsumitu ur gutxiago?
02:21 Orduan, beste berrikuntza batzuk aurkitu ditugu sektorean, esaterako,
02:27 zerbitzariek isurtzen duten beroa beste erabilera batzuetarako berrerabiltzea.
02:43 Leku batzuetan erabili den sistema bat, Suedian adibidez (Luleå),
02:47 zizareak hazteko konposta sortzeko beroa erabiltzea da.
02:54 Zizare horiek oiloentzako janari gisa erabiltzen ziren. Sistema zirkular moduko bat daukagu.
03:02 Gailu batzuk konektatuko ditugu, mikroordenagailu batzuk,
03:06 eta bero hori zizareen baldintzak hobetzeko erabiliko dugu.
03:12 Rapsberryen haztegi bat egongo da, eta horiek transmitituko dute bero guztia barruan.
03:18 Shiyu arte-egoitza bateko kidea da. Artisautza teknologiarekin nahasten du
03:24 eta, kasualitatez, kableen ‘quipu’ hori barruko zizareekin komunikatuko diren
03:32 sentsore bihurtzen laguntzen ari zaigu. Ea funtzionatzen duen.
03:39 Hau da Medialaben tailerra.
03:41 Filosofia da artistek beren materialak eraldatzeko
03:47 eta fabrikazio-teknikak ikasteko tailerra izatea.
03:50 Hauek dira Raspberry-ak. Raspberry-ak bero hori aprobetxatzen du eta lurrari transmititzen dio
03:55 zizareek substantzia organikoaren degradazioan azkarrago lan egin dezaten.
04:00 Eta barrualdean kobrea daukagu. Hari horiek barnealdera ateratzen dira,
04:07 eta beroa modu uniformean igortzen dute lur osora.
04:14 Gaur iritsiko dira zizareak eta ikusteko aukera izango duzue.
04:17 Zizare gorrien nukleoa dugu hemen.
04:22 Landare-substratua da. Egia esan, zizare-humusa da.
04:26 Planetako bizitzarako funtsezkoa den kate-begi baten zati bat dira,
04:29 materia organikoa deskonposatu eta mineral horiek guztiak
04:33 landareen eskura jartzen baitituzte.
04:36 Physics Centerren lan egiten duen taldea erabiltzen ari den
04:38 simulazioetako batzuk ikusten ari gara hemen.
04:42 Eta Raspberry Pi-ren sistema hau guztia da unibertsoaren simulazio hau sortzen ari dena.
04:48 Beraz, galaxiak bistaratuz sortzen dugun energia
04:55 zizareen konpost bat ari da elikatzen, eta horrek bizia sortzen du.
05:05 Uste dut diziplina anitzeko taldeak eratu behar direla datu-zentroak eraikitzeko.
05:10 Izan ere, batzuetan teknologian bakarrik kontzentratzen gara
05:15 eta askoz gauza gehiago daude, batez ere lehengaiak amaigabeak ez direla jakinda.
05:23 Benetan, beste gremio batzuen ikuspegia behar dugu, nolabait esatearren,
05:28 eta ez bakarrik orain arte gainerako guztien gainetik egon den teknologiarena.
05:35 Jasangarritasunak zeregin garrantzitsua du.
05:38 Klima-aldaketarekin, klima-krisiarekin eta abarrekin zerikusia duen guztian,
05:44 gaitasunek zeresan handia dute.
05:47 Gaitasunak garatzeak eraginkorragoa egiten dute inpaktu sortzailea,
05:55 eta kezka hori izatea oso garrantzitsua da.
06:01 Bisitariek proiektua aretoan aurkitzen dutenean, bideo bat eta prototipo bat ikusiko dituzte.
06:06 Prototipoa garatu duen taldea Claudia Paredes, Fernando Fernández,
06:10 Pablo del Río eta Medialabeko lantaldeak osatzen dute, Physics Centerrekin batera.
06:16 Eta Locument-ekin batera garatu dugun bideo bat. Arkitektoak eta zinemagileak dira.
06:25 Datu-zentroak zer diren erretratatzea da helburu nagusia,
06:31 guztiok erabiltzen ditugulako. Baina beti uste dugu Internet hodei bat dela, ukigarria ez den zerbait dela,
06:37 eta benetan azaldu nahi dugu Interneten egiten ditugun jarduera horiek guztiek
06:43 ordenagailu eta ekipamendu handi asko eskatzen dituztela.
06:49 Eta "quipu" du protagonista, hain zuzen ere Inken Inperioak
06:54 informazioa biltzeko eta transferitzeko erabiltzen zuen antzinako mekanismoa.
07:00 Oso teknologia sofistikatua da.
07:03 Hainbat korapilo, soka-mota eta koloreren bidez, kodetutako sistema bat sortzen du.
07:10 Sistema horren bidez, informazio ugari biltzen du:
07:12 poemak, genealogiak, kontuak, zergak...
07:19 Azpiegitura horiek Inken Inperioaren historia ulertzeko gakoak dituzte,
07:24 baina ezin ditugu eskuratu ez dakigulako zein kodetan oinarrituta dauden.
07:30 Askotan pentsatzen dugu teknologia etorkizunera garamatzan zerbait dela,
07:35 eta ahaztu egiten zaigu dagoeneko desagertuta dauden teknologiak egon direla.
07:38 "Quipu"-ak, bideoan ateratzen dena bezalakoak,
07:41 etorkizuna zer izan daitekeen erakusten digu. Datu-zentro horiek,
07:44 aktibatzen jakingo ez dugun kutxa horiek eta barruan dagoen informazioa galduta
07:52 edo ezkutuan egongo dira, edo errealitatearen beste plano batean egongo dira.
07:55 Oraindik ez dakigu, baina ezin izango dugu informazio hori eskuratu.
07:57 Zer datu gordeko ditugun da galdera.
08:01 Izan ere, ezingo dira datu guztiak gorde.
08:07 Gaur egungo gizarteak krisi askori aurre egin behar dienez, sortzaileak, artistak,
08:14 sormen-praktika horietan esperientzia duen jendea behar du krisi horiei aurre egiteko,
08:20 beti daudelako berrikuntza-prozesuetan.
08:25 Esan liteke segurtasun-gabeziako egoerak bilatzen dituztela, horietatik abiatuta zerbait berria sortzeko.
08:34 Beraz, gaitasun bereziak daukate eskaintzeko.