00:11 Eskulturan eta ikus-entzunezkoetan espezializatu nintzen,
00:14 baina urte asko igaro ziren
00:16 animazioa ezagutu nuen arte.
00:17 Bat-bateko maitemina izan zen,
00:19 eta geroztik
00:20 ez diot utzi animazioan lan egiteari;
00:21 izan ere, gustukoen dudan bitartekoa da,
00:24 zintzoagoa naiz, naturaltasun handiagoz egiten dut
00:27 eta ez zaizkit ideiak amaitzen.
00:29 Eta ez naiz nekatzen.
00:34 Animazio independentea hain da marjinala
00:36 non inork ez duen horretan erreparatzen;
00:39 eta niri asko gustatzen zait hori.
00:41 Beraz, ez dago erreferente handirik.
00:43 Askatasun handia dago;
00:45 beraz, erabat periferikoa da.
00:48 Ahalik eta ondoen egiten duzu zure lana;
00:50 lan artistikoa da, eta, beno,
00:55 topatuko diogu irteeraren bat.
00:58 Baina garrantzitsuena zintzotasun artistikoa da,
01:01 eta ahalik eta ondoen egitea.
01:03 Ondoren, helduko dira gainerakoak.
01:10 Ni beti marrazkiarekin hasten naiz,
01:13 irudiarekin.
01:15 Kasu askotan,
01:17 koadernoetan egon daitezkeen irudiak
01:19 edo besterik gabe, argazki edo istorio batetik
01:22 atera daitezkeen irudiak garatzen ditut.
01:26 Hortik aurrera, testua edo gidoia garatzen hasten naiz.
01:29 Bi gauzak modu paraleloan gertatzen dira,
01:34 eta une batean gidoian hitzak desagertzen dira.
01:39 Nire kasuan, gutxienez,
01:41 hitzek beti mundu erreal batera eramaten naute,
01:44 irudi errealarekin eta egoera logikoekin
01:47 zerikusi handia duten mundu batera.
01:49 Kasu askotan, iruditzen zait horrek
01:54 animazioa zikiratzen duela, hau da,
01:58 hitzek definitu ezin dituzten gauzak irudikatzea.
02:36 Gauza batzuk tokian bertan egin behar dira.
02:38 Adibidez, Indiari buruz egin ditudan
02:40 film labur guztiak Indian egin behar ziren;
02:42 izan ere, une horretako haizea igaroko da orritik,
02:47 eta modu desberdin batean zikinduko du nolabait.
02:50 Niretzat oso garrantzitsua izan da.
02:52 Haurra nintzenetik amestu dut toki horrekin,
02:55 eta, ezagutu nuenean, istorio ugari
02:59 eta sekulako inspirazioa ekarri dizkit.
03:10 'Sultana's Dream' duela urte asko sortu zen.
03:12 New Delhin nengoen, euria ari zuen
03:15 eta etxera itzultzeko zorian nengoen.
03:18 Arte-galeria batean sartu nintzen,
03:20 eta oso gustuko dudan
03:23 arte tribal mota baten erakusketa zegoen.
03:27 Eta, halabeharrez, mahai baten gainean
03:29 'El sueño de la Sultana' liburua ikusi nuen;
03:31 azaleko irudian bi emakume agertzen ziren
03:33 espazio-ontzi bat pilotatzen,
03:35 arte tribal estilo horretan.
03:39 Azalari buelta eman nion,
03:41 eta hau jartzen zuen:
03:43 utopia feminista bat,
03:44 non emakumeak duen agintea eta boterea,
03:47 eta gizonak etxean giltzapetuta bizi diren.
03:51 Emakume musulman batek idatzi zuen 1905ean.
03:54 Oso ingurune kontserbadore batean hazi zen,
03:57 eta ez zuen izan hezkuntza jasotzeko eskubiderik.
04:02 Une horretan zera pentsatu nuen:
04:03 "arranopola! Zelako istorioa!".
04:05 Nire amonaz oroitu nintzen,
04:07 gutxi gorabehera urte horietan hazi baitzen hura ere.
04:13 Nire amonaz, nire amaz
04:15 eta emakume ugariz oroitu nintzen,
04:17 eta pilota geroz eta handiagoa egin zen.
04:19 Hau pentsatu nuen:
04:20 "egia esan, kontatzeko istorio bikaina litzateke".
04:34 Proiektua alde batetik bestera joan da,
04:37 beti bihotzean gordeta, istorio hau kontatzeko beharra.
04:41 Baina ez genekien oso ondo nola.
04:43 Eskuzko pinturaren zati oso tradizionala
04:48 zati digital batekin batu dugu.
04:51 Beraz, baliteke gauza batzuk errepikatzea.
04:55 Nik ere teknika desberdin ugari
04:57 erabiltzen nituen beti,
04:58 eta ezin nuen imajinatu 2D film bat egitea,
05:01 'El sueño de la Sultana' lanean, 2Dko 52 minutu ditugu,
05:05 baina hori da teknika zailena eta astunena.
05:08 Akuarelekin dago eginda, modu tradizionalean,
05:11 marrazketa tradizionalarekin
05:13 eta modu nahiko tradizionalean margotuta.
05:22 Orduan zera pentsatu nuen,
05:24 “Ladyland y el país de las mujeres” lanaren aitzakia dugu,
05:27 eta aldi baterako tatuajearekin egin dezakegu,
05:29 uste baitut benetan ondo funtzionatzen duela.
05:32 Izan ere, oso sinbolikoa da,
05:34 eta Afrika iparraldetik hasi
05:36 eta Indiarainoko emakumeek
05:39 gorputza apaintzen dute ezkontzaren bezperan.
05:41 Gorputza apaintzen dute
05:43 senarrari emateko ezkontzan,
05:46 eta teknika perfektua iruditu zitzaidan
05:48 emakumeen herrialdea marrazteko.
05:51 Aldi baterako tatuajeen artistekin tailerrak egin ditugu Indian,
05:55 eta filmaren segmentu horretan agertzen diren
05:57 elementu guztiak egin dizkigute.
05:59 Beste zati bat “La vida de Rokeya” da,
06:02 Itzalen Antzerkia simulatzen duena:
06:06 María Manerok animatu du,
06:08 eta Itzalen Antzerkia irudikatu dugu nolabait.
06:12 Teknika tradizionala zen,
06:13 eta komunikatzeko eta entretenitzeko
06:16 modu bat zen Rokeya haurra zenean.
06:22 Asko zaindu dugu irudia,
06:24 gure indargunea baita irudien sorrera, eta, beraz,
06:27 denbora asko behar izan dugu.
06:32 Lan handia dakar,
06:34 baina animazioko jendeak badaki hori.
06:36 Hiperaktiboentzat eta lan egiteko gogo handia dutenentzat da,
06:41 ez baita inoiz amaitzen.
06:47 Soinua oinarrizkoa da; are gehiago,
06:49 aldez aurretik pentsatutako soinu-banda batekin
06:52 lan egiten duten animatzaile ugari daude.
06:57 Hau da, animazioa egiten hasi aurretik
06:59 dagoeneko badute soinuaren, musikaren
07:02 edo soinu-diseinuaren zirriborro bat,
07:06 oso lagungarria baita benetan.
07:08 Beno, urteak daramatzak Gianmarco Serrarekin soinua lantzen,
07:12 eta 'El sueño de la Sultana' lanaren soinua
07:14 pentsatu genuenean,
07:18 Gianmarcok beti proposatu zuen,
07:20 hiru istorio zituenez
07:23 (“El viaje de la donostiarra”,
07:25 “La vida de Rokeya” eta “Ladyland”)
07:27 hiru soinu-tratamendu izan ahal genituela.
07:34 Bidaia hauetan guztietan berak
07:36 “El viaje de la donostiarra” zatiaren
07:38 soinua grabatu du:
07:40 Indian grabatutako soinu dokumentalak dira guztiak,
07:42 eszenak gertatzen diren lekuetan bertan grabatuak.
07:45 “Ladyland”, “El país de las mujeres” zatian,
07:49 soinu-banda garaikideagoa da,
07:52 musika garaikidearekin, hau ere hark konposatutakoa.
07:55 “La vida de Rokeya” zatian, hau da,
07:57 itzalen antzerkiaren moduan egindakoan,
08:00 lortu dugu Bengalako poeta eta abeslari batek
08:04 Moushumi Bhowmik soinu-banda konposatzea.
08:09 Poema konposatu du, hau da, letra,
08:14 eta Tajdar Junaid-k musika konposatu du,
08:17 “La vida de Rokeya” zatian abesten dena;
08:21 izan ere, trobalari antzeko bat da,
08:23 modu tradizionalenean.
08:24 Soinua landu dugu lehen egunetik,
08:27 baita animatika edo storyboard bisualaren
08:30 fasean geundenean ere;
08:32 Gianmarco dagoeneko soinua lantzen ari zen,
08:37 irudia haz zedin soinuarekin batera.
08:46 Horrenbeste urte daramatzagu
08:48 eta horrenbeste gauza esploratu ditugu
08:50 non uste dudan filmaren atzean dagoen guztiak
08:53 jende ugari inspira dezakeela.
08:56 Izan ere, koadernoak dira, marrazkiak,
08:59 jendearekin lan egitea, baina
09:01 mundu guztiaren eskura dago dena.
09:08 Bitxiki, orain arteko animazio independente
09:12 eta film laburrei dagokienez,
09:15 % 60 emakumeak ziren, eta % 40 gizonak.
09:19 Aldiz, animazioaren industrian
09:22 emakumeak baino gizon gehiago zeuden askoz.
09:24 Emakumeek parte hartzen zuten ekoizpenean,
09:27 kolorean, baina ez animazioan.
09:32 Eta orain, gutxika, zifrak orekatzen ari dira.
09:36 Une honetan, azkenean, abantaila asko daude
09:39 emakume izateagatik.
09:41 Azkenean, laguntza asko daude.
09:43 Azkenean, arreta jartzen ari dira
09:46 emakume izateari eta horrek ematen dizkigun aukerei.
09:50 Estatu Batuetan baieztapen positiboa deitzen diote
09:57 emakumearen sustapenean diru asko inbertitze honi.
10:02 Azkenean; beharrezkoa zen.
10:06 Hemendik belaunaldi batera edo bira
10:10 laguntza horiek behar ez izateko itxaropenarekin,
10:12 emakumeen lana dela azpimarratzea
10:14 beharrezkoa izango ez delako itxaropenarekin.
10:16 Guztiok berdinak gara dagoeneko.
10:21 Tabakalera gure salbazioa izan da;
10:23 izan ere, hondo guztiak egin ahal izateko
10:26 toki bat ari ginen bilatzen,
10:28 eta azken unean erabaki genuen Donostia izango zela.
10:31 Hau esan zidaten:
10:33 "begira, egonaldiak emanda daude dagoeneko,
10:35 baina toki batetik bestera mugi zaitezkete",
10:37 eta bikain.
10:38 Sei hilabete egon ginen hemen,
10:40 eta zoragarria izan zen.
10:42 Egia esan, gure salbazioa izan da,
10:43 ez soilik espazio gisa,
10:44 baizik eta baita animazioa landu ez arren
10:48 artea lantzen ari diren pertsonen sare gisa ere.
10:51 Ateak irekitzen dizkizute, eta
10:53 ondoren zuzenean lanean aplikatzen dituzun gauzak
10:55 irakasten dizkizute.
10:57 Hau guztiontzako eskola handi bat da.
Tabakalera-denbora | Vincent Maraval
09:44
Tabakalera-denbora | Uxue Alberdi
08:14
Tabakalera-denbora | Ted Hope 08:53
Tabakalera-denbora | Susanna Tesconi
09:20
Tabakalera-denbora | Ricardo Díez Muiño
11:15
Tabakalera-denbora | Niño de Elche 08:48
Tabakalera-denbora | Maria Ptqk
09:47
Tabakalera-denbora | Marcos García
08:49
Tabakalera-denbora | Jone San Martín
10:07
Tabakalera-denbora | Jon Cazenave 07:43
Tabakalera-denbora | Javier Pérez Iglesias
07:49
Tabakalera-denbora | Helena Taberna
08:28
Tabakalera-denbora | Frédéric Martel 09:04
Tabakalera-denbora | Eva Sangiorgi
07:55
Tabakalera-denbora | Dea Kulumbegashvili 09:47
Tabakalera-denbora | Christine Vachon 07:26